Psikiyatriye gitmek mesleğe engel mi?
Birçok kişi psikolojik destek almayı “kayda geçer, işime engel olur” kaygısıyla erteliyor. Bu yazıda psikiyatri başvurusunun nerede kayda geçtiğini, kayıtları kimin görebildiğini ve hangi mesleklerde sağlık şartlarının ne zaman önem kazandığını anlatıyoruz.
- psikolog.co Editör Ekibi
- 5 dk okuma
Psikiyatriye ya da psikoloğa başvurmuş olmak tek başına hiçbir mesleğe engel değildir. Sağlık verileriniz KVKK’ya göre özel nitelikli kişisel veridir; işvereniniz e-Nabız kayıtlarınızı sizin izniniz olmadan göremez. Askerlik, polislik, pilotluk, silah ruhsatı ve sürücü belgesi gibi bazı alanlarda ise ilgili yönetmeliklerde belirli tanılar ve güncel durum açısından sağlık şartları aranır; burada belirleyici olan başvuru değil, hastalığın türü, şiddeti ve tedaviyle seyridir.
- Başvuru tek başına
- Engel değildir
- Veri türü
- Özel nitelikli kişisel veri (KVKK)
- İşveren
- İzniniz olmadan göremez
- Sağlık şartı aranan alanlar
- TSK, emniyet, havacılık, silah ruhsatı, ehliyet
- Belirleyici
- Tanının türü, şiddeti ve güncel durum
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Sağlık şartları kurumdan kuruma ve zaman içinde değişir. Kendi durumunuz için ilgili kurumun güncel yönetmeliğini okuyun ya da bir hukukçuya danışın.
Psikiyatri başvurusu nerede kayda geçer?
Devlet ya da özel hastanelerde yapılan muayeneler, tanılar ve reçeteler Sağlık Bakanlığı sistemlerine işlenir ve e-Nabız üzerinden görüntülenebilir. Bu kayıtlar sizin ve tedavinizi yürüten sağlık çalışanlarının erişimine açıktır.
Kayıt uygulamaları kurumlara göre farklılık gösterebilir; ayrıntı için başvurduğunuz kuruma sorabilirsiniz.
Kayıtlarımı kim görebilir?
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na göre sağlık verileri özel nitelikli kişisel veridir ve ancak kanunda sayılan koşullarda işlenebilir. İşvereniniz, okulunuz ya da aileniz sizin izniniz olmadan e-Nabız kayıtlarınızı göremez.
Siz
e-Nabız’dan kendi kayıtlarınızı görür, bazı kayıtları gizleyebilirsiniz.Tedavi eden hekim
Tedavi amacıyla, sizin muayeneniz sırasında erişebilir.İşveren
Doğrudan erişimi yoktur. Sağlık raporu istenen işlerde rapor sonucunu görür, ayrıntıyı değil.Resmi kurumlar
Yalnızca kanunda öngörülen durumlarda, örneğin mahkeme kararıyla.e-Nabız’da kayıtlarınızı hekimlerden gizleme seçeneği vardır. Acil durumlarda bu ayarın uygulanışı farklı olabileceği için ayarlardaki açıklamaları okuyun.
Hangi alanlarda sağlık şartı aranır?
Çoğu işte ruh sağlığına dair bir sağlık şartı yoktur ve psikolojik destek almak sorgulanmaz. Silah taşıma, toplu güvenlik ya da başkalarının hayatından sorumlu olma gibi özellikler taşıyan bazı alanlarda ise kendi yönetmelikleriyle sağlık şartları aranır.
Askeri öğrenci ve personel alımlarında, belirli psikiyatrik tanılar ve bunların seyri sağlık yeteneği açısından değerlendirilir. Hafif ve geçmiş tanılar ile ağır ve süregen tanılar aynı şekilde ele alınmaz.
- Değerlendirme heyet tarafından yapılır
- Tanının türü ve seyri önemlidir
- Güncel yönetmeliği kontrol edin
Polis meslek eğitimi ve atamalarda psikiyatrik muayene yapılır. Belirli tanılar ve tedavi öyküsü değerlendirilir.
- Sağlık kurulu raporu istenir
- Muayene sırasında değerlendirme yapılır
- Kriterler yönetmelikte yer alır
Pilotlar ve hava trafik kontrolörleri havacılık sağlık muayenesinden geçer. Depresyon gibi durumlar ve bazı ilaçlar değerlendirilir; tedaviyle iyileşmiş kişilerde uzman değerlendirmesi sonrası yeniden uçuşa dönüş mümkün olabilir.
- Yetkili havacılık hekimi değerlendirir
- İlaç kullanımı ayrıca değerlendirilir
- Açık beyan önemlidir
Silah ruhsatı ve özel güvenlik görevlisi kimliği için psikiyatri muayenesini de içeren sağlık raporu istenir.
- Psikiyatri muayenesi yapılır
- Güncel durum değerlendirilir
- Rapor süreli olabilir
Sürücü belgesi için alınan sağlık raporunda, araç kullanmayı etkileyebilecek ruhsal durumlar ve kullanılan ilaçlar sorgulanabilir.
- Çoğu kişide engel oluşturmaz
- Uyku yapan ilaçlar konuşulur
- Gerekirse uzman görüşü istenir
Memuriyete girişte görevini sürekli yapmaya engel olabilecek bir hastalığının bulunmaması şartı aranır. Psikolojik destek almış olmak tek başına bu kapsamda değerlendirilmez.
- Genel sağlık şartı
- Bazı kadrolarda ek şartlar olabilir
- Görevini yapabilme esastır
Değerlendirmede neye bakılır?
Sağlık şartı aranan alanlarda bile “psikiyatriye gitti mi?” sorusu tek başına belirleyici değildir. Değerlendirme genellikle aşağıdaki etkenlerin bir arada ele alınmasıyla yapılır.
Değerlendirmede etkili olan başlıca etkenler
Tanının türü
Güncel durum ve işlevsellik
Hastalığın seyri ve tekrarlama
Kullanılan ilaçlar
Yalnızca başvurmuş olmak: Tek başına belirleyici değil
Haklarınız neler?
- Gizlilik hakkıSağlık verilerinizin rızanız dışında paylaşılmamasını isteme hakkınız var.
- Bilgi edinme hakkıKVKK kapsamında hangi verilerinizin işlendiğini öğrenebilirsiniz.
- Rapora itirazSağlık kurulu kararlarına karşı ilgili mevzuatta itiraz yolları bulunur.
- Ayrımcılığa karşıİşe alım ve iş sürecinde sağlık durumuna dayalı haksız ayrım için hukuki başvuru yolları vardır.
Bir başvurunuz sağlık gerekçesiyle reddedildiyse, kararın dayanağını yazılı olarak isteyin ve bir hukukçuya danışın.
Kayıt kaygısıyla tedaviyi ertelemenin bedeli
Tedavi edilmeyen depresyon, kaygı ya da bağımlılık zamanla işlevselliği düşürür. Sağlık şartı aranan alanlarda bile çoğu zaman olumsuz değerlendirmeye yol açan şey, başvuru kaydından çok tedavisiz ilerlemiş ve işlevselliği bozan bir tablodur.
“Kayda geçer, işime engel olur.”
Destek alınmaz, belirtiler saklanır.
Uyku, iş performansı ve ilişkiler etkilenir.
Sorun acil bir duruma dönüşebilir.
Daha ağır bir tablo ve daha uzun tedavi.
Yanlış bilinenler
Sık sorulan sorular
Çoğu işte olmaz. İşveren sağlık kayıtlarınızı göremez. Yalnızca sağlık şartı aranan belirli işlerde tanı ve güncel durum değerlendirilir.
Sağlık kayıtları mevzuat gereği belirli süre saklanır. e-Nabız’da kayıtları diğer hekimlerden gizleme seçeneği vardır.
Özel ofiste yapılan psikolog görüşmeleri ofiste tutulur ve gizlilik yükümlülüğü altındadır. Hastanede yapılan görüşmeler hastane kayıtlarına işlenir.
Tek başına ilaç kullanımı değil, tanının türü ve seyri değerlendirilir. Güncel değerlendirme TSK sağlık yönetmeliğine göre heyet tarafından yapılır.
Destek almak tek başına engel değildir. Emniyet sağlık şartları belirli tanıları ve güncel durumu değerlendirir; ayrıntı için güncel yönetmeliği okuyun.
Kaynaklar
- 16698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması KanunuMevzuat Bilgi Sistemi
- 2e-Nabız Kişisel Sağlık SistemiT.C. Sağlık Bakanlığı
- 3Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği YönetmeliğiMevzuat Bilgi Sistemi
- 4Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları YönetmeliğiMevzuat Bilgi Sistemi
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Son güncelleme: .