Lustral nedir, ne için kullanılır?
Lustral, etken maddesi sertralin olan ve dünyada en sık reçete edilen antidepresanlardan biridir. Bu rehberde hangi durumlarda kullanıldığını, dozun nasıl ayarlandığını, etkinin ne zaman başladığını, yan etkilerini ve bırakırken nelere dikkat edileceğini anlatıyoruz.
- psikolog.co Editör Ekibi
- 6 dk okuma
Lustral, etken maddesi sertralin olan, reçeteyle satılan bir SSRI antidepresandır. Depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, panik bozukluk, sosyal kaygı bozukluğu ve travma sonrası stres bozukluğunda kullanılır; OKB’de 6–17 yaş arasında da kullanılabilir. 50 mg ve 100 mg tablet olarak bulunur, günde bir kez alınır. Etki genellikle 2–4 haftada başlar.
- Etken madde
- Sertralin hidroklorür
- İlaç grubu
- SSRI antidepresan
- Formlar
- 50 mg ve 100 mg film kaplı tablet
- Kullanım
- Depresyon, OKB, panik, sosyal kaygı, TSSB
- Alım
- Günde bir kez, sabah ya da akşam
- Etki başlangıcı
- Genellikle 2–4 hafta
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Lustral’e başlama, dozu değiştirme ya da bırakma kararını doktorunuzla verin. Kendinize zarar verme düşünceniz varsa 112’yi, fazla ilaç aldıysanız 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayın.
Lustral nedir?
Lustral, beyinde serotoninin sinir hücrelerine geri alınmasını yavaşlatan seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) grubundandır. Serotonin; ruh hali, kaygı, uyku ve iştahın düzenlenmesinde rol oynar.
Sertralinin yarılanma ömrü yaklaşık bir gündür; bu yüzden günde tek doz yeterlidir. Diğer bazı SSRI’lara göre ilaç etkileşimleri daha sınırlı kabul edilir ve kalp hastalığı olan kişilerde de araştırılmış olması nedeniyle sık tercih edilir.
Etken madde
Sertralin hidroklorürGrup
SSRI antidepresanReçete
Normal reçete; ruhsatlıLustral ne için kullanılır?
Ürün bilgisinde beş kullanım alanı yer alır. Sekmelerden her birinin kısa açıklamasını ve dozla ilgili genel çerçeveyi görebilirsiniz.
Süregen çökkünlük, ilgi kaybı, uyku ve iştah değişiklikleriyle seyreden depresyonun tedavisinde ve tekrarını önlemede kullanılır.
- Başlangıç genellikle 50 mg/gün
- Gerekirse haftalık aralıklarla artırılır
- İyileşmeden sonra en az 6 ay devam edilir
Takıntı ve zorlantıların tedavisinde kullanılır. Çocuklarda yaşa göre daha düşük dozla başlanır.
- Yetişkinde başlangıç 50 mg/gün
- 6–12 yaşta başlangıç 25 mg/gün
- Yanıt için 10–12 hafta beklenebilir
Tekrarlayan ani panik atakları ve “yeniden olacak” kaygısının tedavisinde kullanılır.
- İlk hafta 25 mg/gün ile başlanır
- Sonra 50 mg/gün
- İlk haftalarda kaygı geçici olarak artabilir
Başkalarınca değerlendirilme korkusunun günlük hayatı kısıtladığı durumlarda kullanılır.
- İlk hafta 25 mg/gün
- Sonra 50 mg/gün
- BDT ile birlikte daha etkili
Travmatik bir olayın ardından süren yeniden yaşama, kaçınma ve aşırı uyarılmışlık belirtilerinde kullanılır.
- İlk hafta 25 mg/gün
- Sonra 50 mg/gün
- Travma odaklı terapi ile birlikte önerilir
Lustral 50 mg ve 100 mg nasıl kullanılır?
Lustral günde bir kez, aç ya da tok karnına, sabah veya akşam alınabilir. Doz artışları genellikle en az bir hafta arayla ve 50 mg’lık basamaklarla yapılır. Günlük en yüksek doz 200 mg’dır.
- Panik, sosyal kaygı, TSSB: ilk hafta25 mg
- Olağan başlangıç ve sürdürme50 mg
- Yetersiz yanıtta100 mg
- Gerekirse150 mg
- Günlük en yüksek doz200 mg
Hatırladığınızda alın; bir sonraki doza az kaldıysa unuttuğunuzu atlayın. Çift doz almayın.
Lustral ne zaman etki eder?
İlk günlerde yan etkiler etkiden önce gelebilir. Özellikle panik bozuklukta ilk iki haftada kaygıda geçici bir artış görülebilir; bu yüzden düşük dozla başlanır.
Mide bulantısı, ishal, baş ağrısı ve uyku değişiklikleri görülebilir. Çoğu birkaç gün içinde azalır.
Sertralin yaklaşık bir haftada kanda dengeli düzeye ulaşır.
Uyku, enerji ve kaygıda ilk düzelmeler fark edilir.
Depresyon ve kaygı belirtilerinde belirgin azalma beklenir; yetersizse doz değerlendirilir.
Takıntı ve zorlantılarda yanıt daha geç gelir.
İyileşmeden sonra devam etmek tekrar riskini azaltır.
Lustral’in yan etkileri nelerdir?
Yan etkilerin çoğu ilk haftalarda görülür ve zamanla azalır. Aşağıdaki gruplama ürün bilgisindeki sıklık sınıflarına dayanır.
- BulantıÇok yaygın
- İshalÇok yaygın
- Uykusuzluk, baş ağrısı, baş dönmesiÇok yaygın
- Ağız kuruluğu, yorgunlukÇok yaygın
- Ejakülasyon gecikmesi, cinsel istekte azalmaYaygın
- Terleme, titremeYaygın
- Hazımsızlık, iştah değişikliğiYaygın
Ateş, kas sertliği, titreme ve bilinç bulanıklığı (serotonin sendromu belirtileri), alışılmadık kanama, nöbet, ya da yeni başlayan veya artan kendine zarar verme düşünceleri. 25 yaş altındaki kişilerde tedavinin ilk haftaları yakından izlenir.
Lustral hangi ilaçlarla kullanılmaz?
Alkol
Uyuşukluğu artırabilir ve depresyonu kötüleştirebilir. Tedavi süresince kaçınılması önerilir.Greyfurt suyu
Sertralin düzeyini artırabilir; ürün bilgisinde birlikte tüketilmemesi önerilir.Araç kullanmak
İlk günlerde baş dönmesi ya da uyku hali olursa araç kullanmayın.Lustral nasıl bırakılır?
Lustral bağımlılık yapmaz, ancak birden kesildiğinde baş dönmesi, karıncalanma, uyku bozukluğu, huzursuzluk ve bulantı gibi kesilme belirtileri görülebilir. Bu yüzden doz haftalar içinde kademeli olarak azaltılır.
- Zamanı birlikte seçinBelirtiler en az 6 ay dengedeyken ve stresli bir dönemde değilken bırakmak daha kolaydır.
- Kademeli azaltınDoz genellikle 25–50 mg’lık basamaklarla, birkaç hafta arayla düşürülür.
- Belirtileri not edinKesilme belirtileri olursa bir önceki doza dönmek ya da daha yavaş azaltmak mümkündür.
- Terapiye devam edinPsikoterapi, bırakma sonrası belirtilerin geri dönme riskini azaltır.
Lustral hakkında yanlış bilinenler
Sık sorulan sorular
Günde bir kez, sabah ya da akşam alınabilir. Uykusuzluk yapıyorsa sabah, uyku hali yapıyorsa akşam alınması önerilebilir; saati doktorunuzla belirleyin.
Bazı kişilerde uyku hali, bazılarında uykusuzluk görülebilir. İlk haftalarda araç kullanırken dikkatli olun.
Hamilelik ve emzirmede kullanım kararını hekim yarar ve riskleri değerlendirerek verir. Hamile kalırsanız ilacı kendi başınıza bırakmadan doktorunuza danışın.
Alkol uyuşukluğu artırabilir ve depresyonu kötüleştirebilir. Tedavi süresince alkolden kaçınılması önerilir.
İkisi de SSRI’dır ve benzer durumlarda kullanılır. Etken madde, doz basamakları ve yan etki profilleri farklıdır; hangisinin uygun olduğuna hekim karar verir.
Cinsel istekte azalma ve ejakülasyon gecikmesi yaygın yan etkiler arasındadır. Bu durumda bırakmak yerine doktorunuzla doz ya da ilaç değişikliği konuşulabilir.
Kaynaklar
- 1Lustral 50 mg Film Kaplı Tablet Kısa Ürün BilgisiTİTCK KÜB/KT veri tabanı
- 2Sertraline hydrochloride prescribing informationU.S. FDA, DailyMed
- 3Depression in adults: treatment and management (NG222)NICE, 2022
- 4Comparative efficacy and acceptability of 21 antidepressant drugsCipriani ve ark., The Lancet, 2018
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Son güncelleme: .